| Zarys fonetyki . |
|
|
|
| Wpisany przez Grzegorz_Odense | |||
| Niedziela, 09 Kwiecień 2006 01:00 | |||
|
Wiele liter w jezyku dunskim wymawia sie inaczej niz w polskim a dodatkowo ich wymowa moze sie zmieniac w zaleznosci od tego przed jakimi albo po jakich literami stoja . Bardzo wazna zasada jest ze samogloski wymawia sie dlugo jezeli nastepuje po nich pojedyncza spólgloska i krótko w pozostalych przypadkach . Ponizej zebrane zostaly typowe przyklady ilustrowane wymowa w popularnych slowach . a - litere a na poczatku slowa wymawie sie jak polskie e ale z ustami na okraglo jak przy polskim o . abe [ ebe ] - malpa - z okraglym e . Ale w slowach zlozonych - jako a . Np. affald [ alfal ] l odpadki . Dzwiek odpowiadajacy polskiemu a wystepuje przy zlozeniach w srodku slowa -er lub -re frem [ fram ] - naprzód Kerteminde [ kartemine ] - nazwa miasta - tu zginelo tez d z powodu n . Ponadto a wystepuje w slowach pochodzenia obcego : apparat [ aparat ] - aparat magnet [ malnet ] - magnes b - w zasadzie podobnie do polskiego b ale podwójne b wymawia sie czesto jak polskie p. c - wymawia sie jak polskie s - ale w slowach pochodzenia obcego jak w jezyku obcym Cecilie [ sesilje ] citron ( cytryna ) d - jest slabe jak w angielskim the - jednak wymawiane jak polskie d kiedy jest podwójne . Prawie nieszlyszalne jezeli jest ostatnia litera w slowie . Ginie zupelnie jezeli jest po nim s , albo przed nim l lub n . mudder ( bloto ) - [ mudo ] Gud ( Bóg )- [ gud ] - ale d gleboko w krtani spids ( szpic - ostrze ) - [ spis ] skyld ( dlug ) - [ skyl ] hund ( pies ) - [ hun ] - ale u wymawiane krótko poniewaz sa po nim 2 spólgloski . w slowie hun ( ona ) - u jest wymawiane dlugo z powodu tylko 1 spólgloski po nim . e - wymawia sie z ustami bardzo rozciagnietymi i wtraconym malutkim i - jak w Mietek typowa wymowa w imieniu Eva i slowie - problem . Eva [ eva ] problem [ problem ]. Jest slabe i czesto ginie w koncówkach z n . Razem z litera r ( przed lub po ) zmienia sie na polskie a frem ( naprzód ) - [ fram ] Kerteminde ( nazwa miasta ) - [ kartemine ] - tu zginelo tez w wymowie d z powodu n Ej wymawia sie [ aj ] . Na przyklad : nej [ naj ] - nie f - podobnie jak w jezyku polskim g - jest slabe i zmienia sie na j lub l ( jak lózko ) jezeli jest w srodku lub na koncu wyrazu . Podwójne g wymawia sie jak polskie g . Ginie w niektórych wyrazach jezeli jest na koncu razem z e albo samo . magnet ( magnes ) - [ malnet ] fag ( fach , przedmiot ) - [ fej ] lige ( zaraz ) - w potocznej wymowie wymawia sie tylko [ li ] bolig ( mieszkanie ) [ booli ] o wymawia sie tu bardzo zaokraglone prawie jak polskie u h - podobnie jak w jezyku polskim i - podobnie jak w jezyku polskim ale usta bardzo rozciagniete is ( lód ) k - podobnie jak w jezyku polskim - ale podwójne k czasem moze byc czytane jak g - np- kigge [ kike ] l - podobnie jak w jezyku polskim m - podobnie jak w jezyku polskim n - podobnie jak w jezyku polskim o - troche podobne do polskiego ale bardziej okragle i wpadajace w u . Ole . p - podobnie jak w jezyku polskim ale podwójne p moze byc wymawiane jako b . r - bardzo slabe - wymawiane gleboko w krtani - podobne do r francuskiego . park ( park ) - [ paark ] - a wydluzone - r bardzo slabo slyszalne r z e w srodku wyrazu ( przed lub po ) jest wymawiane jako a frem ( naprzód ) - [ fram ] Kerteminde ( nazwa miasta ) - [ kartemine ] - tu zginelo tez w wymowie d z powodu sasiedztwa n r na koncu wyrazu zmienia samogloske ø na e i jest wtedy lekko slyszalne direktør [ direk´teer ] - dyrektor r na koncu wyrazu z e lub o zmienia sie w o - a takze zmienia samogloski e na o oraz o na u hjælper [ jelpo ] - pomocnik bor [ buo ] - mieszkam w niektórych wyrazach obcego pochodzenia r na koncu moze byc jednak slabo slyszalne Rover [ rower ] - marka samochodu s - podobnie jak w jezyku polskim t - podobnie jak w jezyku polskim u - podobnie jak w jezyku polskim ale w slowie hurtigt (szybko) jak polskie o. hurtigt [ hortit ] - u zmienilo sie na o a takze zginelo tu g bo nie wymawia sie go w hurtig ( patrz g ) v - wymawia sie jak polskie w w - nie istnieje w slowach dunskich ale w slowach pochodzenia obcego wymawia sie jak w jezyku obcym weekend [ wikend ] x - podobnie jak w jezyku polskim [ ks ] y - troche podobnie do polskiego y ale z bardzo zaokraglonymi ustami typowa wymowa w slowie asyl ( azyl ) asyl - [ aasyyl ] - a i y sa przedluzone z powodu tylko 1 spólgloski po nich z - normalnie wymawia sie jak polskie s æ - samogloska wystepujaca tylko w jezyku dunskim - podobna do polskiego e ale wymawiana z bardziej rozciagnietymi ustami - podobnie jak w angielskim apple æble ( jablko ) - [ eble ] ø - podobne do polskiego y ale wymawiane z zaokraglonymi ustami , jezykiem dotykajacym zebów i wargami wywinietymi na zewnatrz . Jezeli mówi sie polskie "e" w sposób ciagly i zaokragli usta - powstaje wlasnie ten dzwiek. øl ( piwo ) - [ yyl ] - samogloska przedluzona z powodu tylko jednej spólgloski po niej økonomi [e´konomi ] - ekonomia , gospodarka å - troche podobne do polskiego o ale gleboko krtaniowe i z dolna szczeka bardzo nisko ål ( wegorz ) - [ ool ] - samogloska przedluzona z powodu tylko jednej spólgloski po niej
{moscomment}
|



